Reklama
  • Poniedziałek, 18 kwietnia 2016 (15:05)

    Zwykły kaszel czy astma?

Jeśli w przeszłości zaniedbałaś alergię lub często chorowałaś na zapalenie oskrzeli, możesz być narażona na poważniejsze problemy.

Reklama

Stan ciągłego zapalenia i obrzęku wywołany czy to przez alergeny (np. pyłek roślin), czy przez wirusy lub bakterie, ale także różne cząsteczki drażniące to poważne zagrożenie dla układu oddechowego! Zdarza się, że w jego następstwie dochodzi do przewężenia oskrzeli (tzw. obturacji) i rozwoju astmy. Sprawdź, jak rozpoznać to schorzenie i zatroszczyć się o chore oskrzela.

Dolegliwości spowodowane astmą różnią się od tych wywołanych przeziębieniem czy infekcją oskrzeli. Zawsze, gdy kaszel staje się przewlekły, trzeba to wyjaśnić u lekarza!

✔Co ostrzega o chorobie

Dolegliwości spowodowane astmą różnią się od tych wywołanych przeziębieniem czy infekcją oskrzeli. Zawsze, gdy kaszel staje się przewlekły, trzeba to wyjaśnić u lekarza!

Kaszel męczy cię głównie w nocy i nad ranem. Pomiędzy jego napadami nie dokuczają ci żadne dolegliwości. Jest suchy lub na końcu ataku odkrztuszasz niewielką ilość białawej, gęstej wydzieliny.

Towarzyszy mu duszność oraz uczucie ściskania w klatce piersiowej – jakby była opasana obręczą. Podczas kaszlu oddychasz mniej swobodnie, przy czym większą trudność sprawia ci wydech niż wdech. Jest on wydłużony, świszczący, czujesz, jakby powietrze wyciskało się z oskrzeli (jest to spowodowane ich zwężeniem).

Kiedy dolegliwości spowodowane astmą mogą przybierać na sile

Szczególnie trudny czas to... burza. W taką pogodę u wielu chorych nasilają się ataki kaszlu i inne objawy. Zbadano, że ryzyko zaostrzenia astmy zwiększa się nawet 64-krotnie! Dzieje się tak, ponieważ w burzę gwałtownie wzrasta w powietrzu stężenie zarodników grzybów pleśniowych Alternaria i Cladosporium.

Wielu astmatyków jest na nie uczulonych. Uczulające zarodniki łatwiej też dostają się do oskrzeli (bo pod wpływem zmian ciśnienia i wilgotności powietrza rozpadają się na mniejsze cząsteczki).

✔Skąd taki problem

Astma to choroba dotykająca oskrzeli. Zachodzą w nich niekorzystne zmiany, które doprowadzają do zmniejszenia przepływu powietrza. To powoduje m.in. utrudnione oddychanie oraz męczący kaszel.

Gdy masz alergię – czy to na pyłek roślin, roztocze kurzu czy sierść zwierząt – i nie leczysz jej, twój układ odpornościowy jest regularnie pobudzany. To może doprowadzić do jego przeciążenia, a w efekcie coraz gorszego rozpoznawania, co tak naprawdę powinien zwalczać. W końcu skutki tego „docierają” do oskrzeli, które reagują stanem zapalnym i skurczem na tak naprawdę niegroźne bodźce (np. pyłek roślin).

W zmienionych zapalnie oskrzelach dochodzi do przerostu mięśni i zmniejszenia przepływu powietrza. Przybywa też ochronnego śluzu, który ma za zadanie wyłapywać „wrogie” cząsteczki i przesuwać je w kierunku gardła.

W starszym wieku astma bywa związana ze zmianami fizjologicznymi w organizmie. Słabną mięśnie oddechowe, zmniejsza się elastyczność płuc, a drobne oskrzeliki ulegają zwężeniu, co zaburza oddychanie.

✔Pora na wizytę u lekarza

Jeśli podejrzewasz, że możesz mieć astmę (z powodu nieleczonej alergii, ale także np. skłonności dziedzicznych czy wykonywanej pracy zawodowej i wdychania pyłów), zgłoś się po poradę.

Lekarz będzie chciał wiedzieć, jakie masz objawy i na ile są one silne, od kiedy się pojawiają (ewentualnie np. czy występowały u ciebie w dzieciństwie), a także co je wyzwala (np. alergeny, wysiłek fizyczny, niektóre leki). Zapyta o przypadki alergii oraz astmy w rodzinie. Osłucha ci także klatkę piersiową – może stwierdzić wydłużony wydech, świsty i furczenia.

Skieruje cię na badanie czynnościowe dróg oddechowych, tzw. spirometrię (podstawową i ewentualnie po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela oraz testy alergiczne). Na podstawie uzyskanego wyniku będzie mógł ocenić, czy przepływ powietrza jest zmniejszony. Przed badaniem nie powinnaś jeść obfitego posiłku (min. 2 godz.), palić papierosów (min. 4 godz.), wysilać się (min. 30 min). Pamiętaj o włożeniu wygodnego, niekrępującego ruchów ubrania. Dostaniesz do ręki specjalny aparacik (jak na zdjęciu).

Zostaniesz poproszona, by na dany znak nabrać maksymalnie głęboko powietrza, a następnie zrobić jak najmocniejszy i najszybszy, ale także odpowiednio długi wydech. Największą trudność może ci sprawić kontynuacja wydechu, pomimo wrażenia, że w płucach nie ma już powietrza. Postaraj się jednak wytrzymać tak długo, jak zaleci pielęgniarka.

✔Podejmij zaleconą terapię

Jeśli lekarz rodzinny będzie podejrzewał u ciebie astmę (np. na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego, wyniku badania osłuchowego i spirometrii), skieruje cię do alergologa lub pulmonologa.

Specjalista opracuje razem z tobą pisemny plan postępowania: jak stosować leki, jak rozpoznać zaostrzenie choroby i co wtedy zrobić, kiedy zgłosić się do lekarza, w jakich przypadkach wprowadzić samodzielnie zmiany w terapii i na czym powinny one polegać. Może poprosić cię o prowadzenie dzienniczka objawów.

Lekarz przepisze ci leki dwóch rodzajów. Do regularnego stosowania (niezależnie od tego, czy występują objawy, czy nie): środki kontrolujące chorobę (takie jak glikokortykosteroidy wziewne lub doustne, długo działające beta 2-mimetyki, leki przeciwleukotrienowe, teofilina, kromony). Odczujesz wyraźną poprawę samopoczucia po ok. kilku tygodniach. Zaś doraźnie: leki zmniejszające dolegliwości (takie jak szybko rozkurczające oskrzela beta 2-mimetyki). Środki te nie leczą procesu zapalnego w oskrzelach, a jedynie je rozszerzają, zmniejszając duszność i inne objawy. Po zastosowaniu niektórych leków powinnaś przepłukać usta wodą (dopytaj lekarza których).

Pamiętaj, że nieleczona astma jest nie tylko bardzo obciążająca dla układu oddechowego i sprzyja poważnym infekcjom bakteryjnym. Jest także zagrożeniem dla układu krążenia. Nasila już występujące choroby, zwiększa ryzyko zatorowości naczyń oraz niewydolności serca, a także nadciśnienia płucnego.

✔Chroń się na co dzień

W trosce o oskrzela postaraj się o jak najmniej stresów na co dzień. Udowodniono, że pod ich wpływem astma może przybrać na sile. Nie powinnaś natomiast unikać wysiłku fizycznego. Najzdrowszy jest regularny i umiarkowany.

Unikaj alergenów, które mogłyby doprowadzić do zaostrzenia twojej choroby. Jeśli jesteś uczulona na niektóre pokarmy, wyłącz je ze swojego jadłospisu. Przy alergii na pyłek roślin sprawdź w kalendarzu pylenia (np. na www.alergen.info.pl), kiedy kwitnie uczulająca cię roślina i w tym czasie ogranicz spacery po parku lub lesie oraz wyjazdy na wieś.

Zapobiegaj infekcjom dróg oddechowych – przestrzegaj zasad higieny (np. zawsze myj dłonie po powrocie do domu), unikaj kontaktu z osobami, które są przeziębione, zaszczep się przeciwko grypie, zadbaj o dietę bogatą w witaminy i minerały.

W razie zaostrzenia astmy (i utrudniających mówienie duszności, nasilonego kaszlu, świszczącego oddechu), sięgnij po inhalator z szybko działającym lekiem rozkurczającym oskrzela. Zrób 2–6 wdechów. Jeśli nie poczujesz się lepiej, skonsultuj się ze swoim lekarzem lub wezwij pogotowie (dzwoniąc pod nr tel. 999).

Gdzie najlepiej wypoczywać

Specjaliści doradzają odpoczynek nad wodą, zwłaszcza w pobliżu dużych akwenów wodnych. Szczególnie polecany jest... nasz rodzimy Bałtyk. Powierzchnia wody świetnie wyłapuje wszelkie pyłki zawieszone w powietrzu (dziesięciokrotnie lepiej niż np. powierzchnia ziemi). Ponadto otwarte morze i rozbijające się o brzeg fale są źródłem aerozolu morskiego. Ta mgiełka zawiera drobne cząstki soli i działa jak naturalna inhalacja. Oczyszcza i udrażnia drogi oddechowe. Najlepiej spaceruj wczesnym rankiem lub pod wieczór, gdy leczniczego aerozolu jest najwięcej.

Posłuży ci także klimat górski. Wysoko w górach prawie nie występują roztocza kurzu, pyłki roślin oraz pleśnie. Ale lepiej omijaj kotliny górskie, ponieważ gromadzące się tam zanieczyszczenia mogą być przyczyną nagłego skurczu oskrzeli. Lekarze nie polecają ci wypoczynku w pobliżu lasów liściastych. Najbardziej niebezpieczne są skupiska kasztanowców, leszczyny, lip, olch i topoli. Natomiast drzewa iglaste i wydzielane przez nie olejki eteryczne mogą podziałać łagodząco na twój układ oddechowy.

Niezalecanym miejscem są dla ciebie centra dużych miast, z dużym stężeniem spalin, dwutlenku siarki, tlenków azotu. Ale niewskazana jest również wieś. Jest tam dużo alergenów zwierzęcych, a do tego tzw. endotoksyn, które są bardzo silnym czynnikiem kurczącym oskrzela.

konsultacja: Piotr Niedziałkowski, spec. alergolog

Naj

Zobacz również

  • Służy jej m.in. pikflometr. Do kupienia w aptece. Aby wyniki badania były miarodajne, należy go używać zgodnie ze wskazówkami producenta. Urządzenie rejestruje pomiar szczytowego przepływu... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.