Reklama
  • Środa, 21 października 2015 (11:00)

    Astma. Jak łagodzić jej ataki?

Do rozwoju astmy choroby przyczynia się nieleczona alergia wziewna. Jeśli mamy jej objawy, skonsultujmy się z alergologiem.

Reklama

Niedawno zgłosiła się do mnie pani Emilia (58). Od kilku tygodni miała suchy napadowy kaszel, a przy wchodzeniu po schodach pojawiała się zadyszka i sapanie. Pani Emilia myślała, że to przeziębienie.

Testy alergiczne wykazały jednak, że są to objawy alergii wziewnej. Dodatkowe badania potwierdziły, że nieleczona alergia przeszła w astmę.

Kto może zachorować na astmę?

To przewlekła choroba dróg oddechowych. Objawy powoduje stan zapalny w oskrzelach. Utrudnia on przepływ wdychanego i wydychanego powietrza przez oskrzela i oskrzeliki.

W astmie stan zapalny nigdy całkowicie nie mija. Ulega jedynie nasileniu lub osłabieniu. Objawy astmy mogą zostać wywołane m.in. przez oddychanie zimnym powietrzem, wysiłek fizyczny, infekcję bakteryjną lub wirusową, dym papierosowy, leki z kwasem acetylosalicylowym lub ibuprofenem.

Jednak w większości przypadków do rozwoju astmy przyczynia się nieleczona lub źle leczona alergia wziewna – to tzw. astma alergiczna.

Kiedy zdarzają się ataki astmy?

Ataki astmy zdarzają się zwykle w nocy lub nad ranem. Są to silne, narastające duszności, pojawia się świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, trudności z mówieniem, tętno wyraźnie przyspiesza, częstość skurczów serca wzrasta.

Jakie są objawy astmy?

Objawy, które zawsze powinny nas zaniepokoić, to mniej lub bardziej nasilone trudności w oddychaniu, świszczący krótki oddech, nawracający, napadowy suchy kaszel. W przypadku osób starszych często sygnałem astmy jest szybkie męczenie się i gorsze znoszenie wysiłku.

Pomiędzy kolejnymi atakami możemy czuć się całkiem dobrze i trudno zorientować się, że chorujemy

Rozpoznanie astmy umożliwia dokładny wywiad medyczny i ocena objawów. Musimy wiedzieć, w jakich okolicznościach, porach doby i jak często pojawiają się napady duszności, czy i kiedy występuje świszczący oddech, jak często i w jakich okolicznościach mamy kaszel i o jakim charakterze.

Istotne jest, czy w rodzinie ktoś już chorował na astmę i czy mamy alergię. W razie potrzeby lekarz może zlecić spirometrię, która określa wydolność płuc. Jednak jej wynik nie zawsze jest miarodajny. Mają na niego wpływ m.in.: przyjmowane leki (trzeba o nich poinformować osobę wykonującą badanie), palenie tytoniu czy wysiłek fizyczny.

Spirometria - co to za badanie

Spirometria jest bardziej przydatna w monitorowaniu efektów leczenia astmy. Gdy lekarz podejrzewa tło alergiczne choroby, może zlecić testy alergologiczne. Najczęściej są to punktowe testy skórne. Pozwalają ustalić, jakie alergeny wywołują atak.

Do wykluczenia innych chorób układu oddechowego, które dają podobne do astmy objawy, może być potrzebne RTG lub tomografia klatki piersiowej. Skuteczność leczenia choroby ocenia się na podstawie Testu Kontroli Astmy (ACT) w formie kwestionariusza lub za pomocą pikflometru. Urządzenie to kontroluje przebieg choroby oraz ostrzega przed atakiem.

Jak się leczy astmę?

Leczenie polega na zmniejszaniu stanu zapalnego, tak by choroba nie dawała objawów i nie ograniczała w codziennym życiu. Podstawą terapii są wziewne leki sterydowe (glikokortykosteroidy) w postaci inhalatorów. Działają miejscowo – w oskrzelach. Są bezpieczne i aplikowane w niskich dawkach.

Leki te trzeba przyjmować stale i systematycznie do końca życia. Gdy czujemy się lepiej i nie mamy dolegliwości, nie można ich odstawiać, bo objawy choroby wrócą.

Najostrzejsze z nich, czyli ataki duszności, łagodzą leki rozkurczające oskrzela, tzw. beta-mimetyki.

W kilka minut opanowują atak astmy, dlatego zawsze należy mieć je przy sobie. Mogą być stosowane doraźnie – w razie potrzeby, albo na co dzień w leczeniu skojarzonym, czyli w połączeniu z lekiem sterydowym.

W przewlekłym leczeniu astmy lepsze efekty przynosi terapia skojarzona niż podawanie dwóch leków oddzielnie.

Co złagodzi ataki astmy?

Powietrze. Trudności w oddychaniu złagodzi wilgotne powietrze. Można stanąć przy otwartym oknie i płytko oddychać, nabierając za każdym razem jak najmniej powietrza. Uwaga! Mroźne powietrze może zaostrzyć dolegliwości.

Leki. Gdy zażyjemy lek, poczekajmy, aby zaczął działać. Unormujmy oddech. Panika i zdenerwowanie nasilą objawy. Jeśli po kilkunastu minutach nie ma poprawy, weźmy kolejną dawkę leku.

Ubranie. Aby łatwiej było oddychać, rozepnijmy ubranie – bluzkę, kołnierzyk. Zdejmijmy ozdoby uciskające szyję, np. korale, apaszkę.

Pozycja. Podczas ataku nie należy leżeć, bo taka pozycja utrudnia oddychanie. Można stanąć z rękami opartymi o blat stołu lub usiąść z nogami w rozkroku, przedramionami opartymi na udach i pochylić się lekko do przodu.

Inhalatory

Leki w astmie podaje się za pomocą inhalatora ciśnieniowego, proszkowego lub w formie nebulizacji.

Inhalator ciśnieniowy. Aby przyjąć lek, musimy równocześnie nacisnąć pompkę i wykonać wdech, chyba że wybierzemy model, w którym lek aplikowany jest automatycznie, przy wdechu.

Inhalator proszkowy. W przypadku inhalatora proszkowego lek ma postać suchego proszku, który wciągamy do płuc, biorąc głęboki wdech przez ustnik inhalatora.

Nebulizator. Przy nebulizacji leki podaje się w postaci aerozolu przez usta. Zaletą tej metody jest przyspieszenie działania leku oraz zmniejszenie dawki leku. Ogranicza to efekty uboczne terapii.

Bezpieczny sport dla astmatyków

Gdy systematycznie zażywamy leki i objawy astmy nie są nasilone, możemy uprawiać sport. Ćwiczenia wykonywane w jednostajnym, rytmicznym tempie korzystnie wpływają na płuca i poprawiają ich parametry wentylacyjne.

Aktywność fizyczną należy jedynie ograniczyć w okresach zaostrzenia choroby oraz w miejscach i porze, gdy jesteśmy najbardziej narażeni na kontakt z alergenami mogącymi wywołać atak, np. podczas największego stężenia alergenów w powietrzu. Sporty przyjazne astmatykom to: jazda na rowerze, pływanie, gra w siatkówkę, ćwiczenia aerobowe, tenis stołowy.

Zobacz również

  • Mam 42 lata. Od dzieciństwa choruję na astmę i jestem alergikiem. Przez ostatnie 10 lat brałem szczepionki antyalergiczne. Czy po tym leczeniu może nastąpić nawrót astmy? Darek z Legnicy więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.